این مقاله به بررسی پیش‌بینی‌های یان هنریکسن (Jan Henriksen)، مدیرعامل شرکت آویجن (Aviagen)، درباره «آینده صنعت مرغداری» و نقش آن در تأمین امنیت غذایی جهان می‌پردازد. هنریکسن دیدگاه‌ها و پیش‌بینی‌های خود را در مقام سخنران کلیدی در کنفرانس طیور کشورهای شمال اروپا (Nordic Poultry Conference) ارائه کرد.
پروتئینی پرطرفدار تقاضای جهانی برای گوشت طیور با سرعت چشمگیری در حال افزایش است. بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۲۰۲۰، تولید جهانی گوشت طیور به‌طور قابل‌توجهی رشد کرد و آسیا پیشتاز این روند بود. دلیل اصلی این افزایش، محبوبیت روزافزون گوشت مرغ است. اقتصادهای بزرگ جهان، از برزیل گرفته تا چین، به‌تدریج در حال جایگزین کردن گوشت مرغ با گوشت‌هایی هستند که به‌طور سنتی مصرف بیشتری داشته‌اند. در واقع، طی دهه‌های گذشته، گوشت طیور به پرمصرف‌ترین محصول پروتئینی در جهان تبدیل شده است؛ روندی که به‌ویژه در بازار کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور مشهود است.
در سال ۱۹۶۰، میزان مصرف جهانی گوشت مرغ کمتر از ۱۰ میلیون تن بود؛ اما این رقم تا سال ۲۰۲۱ به بیش از ۱۲۰ میلیون تن رسید. پیش‌بینی می‌شود مصرف جهانی این محصول تا سال ۲۰۵۰ به ۱۸۰ میلیون تن افزایش یابد.
به این ترتیب، میزان مصرف گوشت مرغ در فاصله سال‌های ۱۹۶۰ تا ۲۰۵۰ حدود ۱۲۰۰ درصد رشد خواهد کرد. بر اساس داده‌های ایالات متحده، این نرخ رشد بیش از سه برابر نرخ رشد مصرف گوشت خوک و حدود ۱۰ برابر نرخ رشد مصرف گوشت گاو خواهد بود.
پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰، گوشت مرغ ۴۱ درصد از کل گوشت مصرفی جهان را به خود اختصاص دهد. بر این اساس، برای نخستین بار در تاریخ بشر، میزان مصرف گوشت مرغ از مصرف هر نوع گوشت یا منبع پروتئینی دیگر بیشتر خواهد شد.
چالش‌ها کدام‌اند؟ همه‌گیری کووید-۱۹، جنگ میان دو کشوری که در مجموع مسئول تولید یک‌سوم غلات جهان هستند، آنفلوانزای پرندگان، پیامدهای زیست‌محیطی تغییرات اقلیمی و انتشار اطلاعات نادرست درباره رفاه حیوانات؛ هر یک از این چالش‌ها به‌تنهایی می‌تواند امنیت غذایی جهان را با اختلالی جدی مواجه کند. هنگامی که چند مورد از این عوامل به‌طور هم‌زمان بروز می‌کنند، شرایطی پیچیده و بحرانی شکل می‌گیرد که مقابله با آن دشوارتر خواهد بود.
مأموریت صنعت طیور این است که تا سال ۲۰۵۷، نیازهای پروتئینی جمعیتی بالغ بر ۱۰ میلیارد نفر را تأمین کند.
گوشت مرغ به دلیل ارزش غذایی بالا، ویژگی‌های مطلوب از نظر پایداری و افزایش چشمگیر محبوبیت در سطح جهان، می‌تواند راهکاری مؤثر برای دستیابی به این هدف باشد. ازاین‌رو، در چشم‌انداز آینده صنعت طیور، گوشت مرغ جایگاهی کلیدی در تأمین امنیت غذایی جهان خواهد داشت.
چرا گوشت مرغ؟ در ادامه، به چند نمونه از راه‌هایی می‌پردازیم که از طریق آن‌ها گوشت مرغ می‌تواند به مقابله با گرسنگی در جهان و ارتقای سلامت و رفاه انسان‌ها کمک کند.
پذیرش گسترده گوشت مرغ در جوامع مختلف گوشت مرغ از مقبولیت گسترده‌ای در میان جوامع مختلف برخوردار است و محدودیت‌های عمده مذهبی یا فرهنگی مانع مصرف آن در بسیاری از فرهنگ‌ها نمی‌شود. همچنین، قیمت نسبتاً مناسب آن، امکان دسترسی اقشار مختلف جامعه به این منبع پروتئینی را فراهم می‌کند. این مزیت به‌ویژه در دوره‌های تورم بالا و افزایش هزینه‌های زندگی اهمیت بیشتری می‌یابد؛ زیرا دسترسی به منابع پروتئینی مقرون‌به‌صرفه در چنین شرایطی برای حفظ امنیت غذایی خانوارها ضروری است.
گوشت مرغ از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه است هزینه تولید و قیمت خرید سایر منابع پروتئین حیوانی برای مصرف‌کنندگان به‌طور چشمگیری در حال افزایش است. در مقابل، هزینه تولید گوشت مرغ در مقایسه با میزان تولید، به یک‌سوم مقدار آن در ۳۰ سال پیش کاهش یافته است؛ این در حالی است که هزینه تولید سایر منابع پروتئین حیوانی روندی افزایشی داشته است. پیشرفت‌های چشمگیر در شاخص‌های کلیدی صنعت پرورش طیور، از جمله بهبود ضریب تبدیل خوراک، افزایش طول عمر، ارتقای سلامت و رفاه پرندگان و افزایش بازده تولید گوشت، موجب شده است که گوشت مرغ همچنان برای مصرف‌کنندگان مقرون‌به‌صرفه و برای پرورش‌دهندگان سودآور باشد؛ حتی در شرایطی که هزینه نهاده‌های تولید، مانند خوراک و سوخت، افزایش یافته است.
گوشت مرغ برای سلامت انسان مفید است چه در شرایط مواجهه با همه‌گیری‌های جهانی بیماری‌ها و چه در مواجهه با سایر عوامل تنش‌زا، حفظ عملکرد مطلوب سیستم ایمنی بدن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. گوشت مرغ به دلیل برخورداری از پروتئین باکیفیت و مواد مغذی ضروری، نقش مهمی در رشد و حفظ سلامت استخوان‌ها و بافت‌های بدن ایفا می‌کند؛ موضوعی که به‌ویژه در دوران کودکی اهمیت دارد.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این مقاله، یک وعده ۳۰۰ گرمی گوشت مرغ، با تأمین نیاز روزانه توصیه‌شده به تمامی اسیدهای آمینه ضروری و دریافت حدود ۳۰۰ کیلوکالری انرژی، می‌تواند منبعی ارزشمند برای تأمین پروتئین مورد نیاز بدن باشد. همچنین، گوشت مرغ سرشار از نیاسین (ویتامین B3)، ویتامین B6، سلنیوم و سایر مواد مغذی ضروری است. علاوه بر این، گوشت مرغ با دارا بودن حدود ۳٫۵۷ گرم چربی در هر ۱۰۰ گرم، از نظر محتوای چربی در میان گوشت‌های حیوانات خشکی‌زی در جایگاه مطلوبی قرار دارد. بر اساس ادعای متن اصلی، میزان چربی آن حتی از دانه سویا نیز کمتر است.
گوشت مرغ از پایداری زیست‌محیطی بالایی برخوردار است گوشت مرغ در مقایسه با سایر منابع پروتئین حیوانی حاصل از دام‌های خشکی‌زی، کمترین ردپای کربن را دارد و میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از تولید آن حدود یک‌چهارم برخی دیگر از این منابع پروتئینی گزارش شده است. افزون بر این، تولید گوشت مرغ به منابع طبیعی، از جمله زمین‌های کشاورزی و آب به‌مراتب کمتری نیاز دارد. همچنین، کاهش نیاز به فضای پرورش و حمل‌ونقل، به صرفه‌جویی در مصرف انرژی، از جمله برق و گاز، کمک می‌کند.
شرکت آویجن (Aviagen) طی دهه‌های گذشته با سرمایه‌گذاری در زمینه بهینه‌سازی فرایندهای تولید، تلاش کرده است ویژگی‌های پایداری زیست‌محیطی صنعت پرورش طیور را بیش از پیش ارتقا دهد. یکی از نمونه‌های این اقدامات، پیشرفت در بهبود ضریب تبدیل خوراک (Feed Conversion Ratio یا FCR) است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی این شرکت، بهبود سالانه نزدیک به دو واحد در ضریب تبدیل خوراک، با کاهش سالانه یک‌درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای در صنعت طیور و کاهش ۱٫۲ درصدی نیاز به اراضی کشاورزی همراه بوده است. در همین راستا، برخی رستوران‌ها و شرکت‌ها برای دستیابی به اهداف زیست‌محیطی و کاهش اثرات کربنی فعالیت‌های خود، به استفاده بیشتر از گوشت طیور روی آورده‌اند. از سوی دیگر، با افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی انتخاب‌های غذایی، این باور در حال گسترش است که مصرف گوشت مرغ با ردپای کربن کمتر، امکان انتخابی سازگارتر با محیط زیست را بدون چشم‌پوشی از طعم و کیفیت مطلوب فراهم می‌کند.
آینده چه چشم‌اندازی دارد؟ اصلاح نژاد با محوریت رفاه و پایداری: کلید تأمین غذای جهان
با افزایش جمعیت جهان، تغییرات اجتماعی و تحولات جمعیت‌شناختی و اقتصادی ـ اجتماعی نیز ادامه خواهد یافت. این تحولات با دگرگونی مستمر الگوهای مصرف و ترجیحات غذایی مصرف‌کنندگان همراه خواهند بود. از سوی دیگر، با افزایش ظرفیت تولید مواد غذایی برای پاسخ‌گویی به تقاضای فزاینده، فشار بر منابع طبیعی جهان نیز بیشتر خواهد شد. در چنین شرایطی، پایداری زیست‌محیطی و امنیت غذایی بیش از پیش اهمیت خواهند یافت. گوشت مرغ می‌تواند نقشی کلیدی در تأمین امنیت غذایی جهان در آینده ایفا کند؛ زیرا منبعی پروتئینی با قیمت نسبتاً مناسب، پایداری مطلوب، دسترسی گسترده، ارزش غذایی بالا و مقبولیت فرهنگی فراوان در جوامع مختلف است.
شرکت آویجن، به‌عنوان یکی از شرکت‌های پیشرو در زمینه اصلاح نژاد طیور مادر، بر تداوم تعهد خود به اصلاح نژاد با تأکید بر رفاه پرندگان و پایداری زیست‌محیطی تأکید دارد. هدف این شرکت، کمک به تأمین امنیت غذایی جهان تا سال ۲۰۵۰ و پس از آن، از طریق توسعه برنامه‌های اصلاح نژادی و بهبود مستمر ویژگی‌های ژنتیکی طیور است.
