بازار گوشت قرمز در حالی با افزایش عرضه و کاهش نسبی قیمت دام زنده در برخی مقاطع روبه‌رو شده که قیمت این محصول در سطح خرده‌فروشی همچنان با قدرت خرید خانوارها فاصله دارد.
از سوی دیگر، افزایش تولید داخلی، رشد جمعیت دامی و بهبود وضعیت تامین علوفه، چشم‌انداز عرضه گوشت در ماه‌های پیش‌رو را تحت تاثیر قرار داده است. با توجه به نیاز ماهانه حدود ۶۰ هزار تنی کشور به گوشت قرمز، این پرسش مطرح می‌شود که چرا افزایش عرضه و کاهش قیمت دام زنده هنوز به افت متناسب قیمت گوشت در بازار مصرف منجر نشده است و آیا تداوم شرایط فعلی تولید می‌تواند زمینه کاهش قیمت‌ها را فراهم کند؟
از ابتدای پاییز، عرضه گوشت در کشور به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است / در برخی استان‌ها و مناطق کشور کاهش قیمت بعضی از اقلام گوشتی مشاهده می‌شود
منصور پوریان، رئیس شورای تامین دام کشور، با اشاره به افزایش عرضه گوشت از ابتدای پاییز و وضعیت مناسب تولید دام در کشور، به تجارت‌نیوز گفت: میزان عرضه و ذخایر دام آماده کشتار، دو شاخص اصلی ارزیابی وضعیت بازار گوشت هستند. بررسی این شاخص‌ها نشان می‌دهد که از ابتدای پاییز، عرضه گوشت در کشور به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و از نظر حجم، تنوع و شرایط تولید، وضعیت مطلوبی حاکم است.
وی با تاکید بر اینکه افزایش عرضه دام زنده به ایجاد ثبات و حتی کاهش قیمت در برخی اقلام منجر شده است، بیان کرد: این تغییرات باید در بازار گوشت نیز منعکس شود. در حال حاضر در برخی استان‌ها و مناطق کشور کاهش قیمت بعضی از اقلام گوشتی مشاهده می‌شود و حجم عرضه روزانه گوشت گرم و منجمد تولید داخل نیز در سطح بالایی قرار دارد.
افزایش عرضه باید در قیمت گوشت منعکس شود / شکاف قابل‌توجهی میان قیمت دام زنده و قیمت گوشت در سطح خرده‌فروشی وجود دارد
پوریان با بیان اینکه عرضه روزانه گوشت در کشور با نوسان قابل‌توجهی مواجه نیست، اظهار کرد: حجم گوشت تولیدی و عرضه‌شده به بازار نسبت به بسیاری از ماه‌های گذشته افزایش یافته است. بنابراین، انتظار می‌رود این شرایط در قیمت نهایی گوشت برای مصرف‌کنندگان نیز نمود پیدا کند.
رئیس شورای تامین دام کشور با اشاره به فاصله میان قیمت دام زنده و گوشت عرضه‌شده در بازار، تصریح کرد: متاسفانه قیمت گوشت در برخی مواقع با واقعیت‌های بازار دام همخوانی ندارد و شکاف قابل‌توجهی میان قیمت دام زنده و قیمت گوشت در سطح خرده‌فروشی وجود دارد. تداوم این وضعیت موجب شده است که بخشی از مصرف‌کنندگان حتی توان خرید مقادیر اندکی گوشت را نیز نداشته باشند.
او ادامه داد: با توجه به شرایط فعلی کشور و میزان عرضه‌ای که در بازار وجود دارد، لازم است این فاصله قیمتی کاهش پیدا کند. افزایش عرضه زمانی می‌تواند به بهبود وضعیت مصرف‌کنندگان منجر شود که آثار آن در قیمت نهایی محصولات گوشتی نیز نمایان شود.
تنوع گوشت‌های کشتاری، تعیین قیمت واحد را دشوار می‌کند / باید انواع گوشت بر اساس نوع دام، کیفیت و ویژگی‌های محصول تفکیک شوند و متناسب با هر گروه، محدوده قیمتی مشخصی تعریف شود
پوریان با انتقاد از نبود تفکیک دقیق میان انواع گوشت در بازار، تشریح کرد: در بخش گوشت گوسفندی، محصولات متنوعی از جمله گوشت بره نر سنگین، بره نیم‌گوشت، بره ماده کشتاری، بره ماده چاق، میش، میش جوان و بزغاله عرضه می‌شود. این اقلام از نظر کیفیت و قیمت تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند و نمی‌توان برای تمام آنها یک نرخ واحد در نظر گرفت.
وی با اشاره به تفاوت قیمت میان انواع دام کشتاری عنوان کرد: قیمت برخی اقلام، از جمله بره نر در محدوده بالاتری قرار دارد در حالی که بسیاری از انواع دیگر دام کشتاری با قیمت‌های پایین‌تری معامله می‌شوند. با این حال، گوشت حاصل از این دام‌ها بدون تفکیک دقیق و با عنوان کلی گوشت گوسفندی به بازار عرضه می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند زمینه افزایش غیرمنطقی قیمت برخی محصولات را فراهم کند.
رئیس شورای تامین دام کشور افزود: برای اصلاح این وضعیت، باید انواع گوشت بر اساس نوع دام، کیفیت و ویژگی‌های محصول تفکیک شوند و متناسب با هر گروه، محدوده قیمتی مشخصی تعریف شود. در غیر این صورت، تفاوت‌های موجود در قیمت خرید دام به‌درستی در بازار مصرف منعکس نخواهد شد.
تفکیک انواع گوشت به شفافیت قیمت‌ها کمک می‌کند / نبود تفکیک میان انواع گوشت و مشخص نبودن قیمت متناسب با هر گروه، از عواملی است که به افزایش قیمت در بازار مصرف دامن می‌زند
پوریان با بیان اینکه همین مشکل در بازار دام سنگین نیز وجود دارد، تاکید کرد: در بخش گوساله نیز تفاوت‌هایی میان انواع دام از نظر وزن، نژاد و ویژگی‌های کشتاری وجود دارد که باید در تعیین قیمت گوشت حاصل از آنها مورد توجه قرار گیرد. همچنین گوشت‌های عرضه‌شده در قالب محصولات بسته‌بندی‌شده، با توجه به ویژگی‌های خود، ممکن است قیمت‌های متفاوتی داشته باشند.
وی ادامه داد: برای نمونه در شرایط فعلی، برخی انواع دام مانند میش با قیمت‌هایی در حدود ۵۰۰ هزار تومان خریداری می‌شوند؛ بنابراین، لازم است مشخص شود که چرا گوشت حاصل از این دام‌ها در برخی موارد با قیمت‌های بالاتر به دست مصرف‌کننده می‌رسد. نبود تفکیک میان انواع گوشت و مشخص نبودن قیمت متناسب با هر گروه، از عواملی است که به افزایش قیمت در بازار مصرف دامن می‌زند.
رئیس شورای تامین دام کشور با تاکید بر ضرورت اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری توضیح داد: در بازار دام زنده، میان انواع دام از نظر وزن و ویژگی‌های تولیدی تفاوت قیمتی وجود دارد. همین تفکیک باید در بازار گوشت نیز اعمال شود تا قیمت هر محصول متناسب با نوع دام و کیفیت آن تعیین شود و امکان عرضه گوشت با قیمت‌های غیرواقعی کاهش یابد.
افزایش تولید علوفه داخلی به تامین خوراک دام کمک می‌کند پوریان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش قیمت نهاده‌های وارداتی و نوسانات نرخ ارز گفت: با وجود مشکلات ناشی از افزایش قیمت ارز و محدودیت‌های تامین ارز برای واردات نهاده‌های دامی، تولید علوفه داخلی توانسته است نقش مهمی در پشتیبانی از تولید دام ایفا کند.
وی با اشاره به وضعیت تولید یونجه در کشور بیان کرد: تولید یونجه در سطح بالایی قرار گرفته و این موضوع شرایط مناسبی را برای تامین خوراک دام فراهم کرده است. در حال حاضر، یونجه تولید داخل، به‌ویژه محصول چین اول و دوم، با قیمت مناسبی در مزرعه عرضه می‌شود. قیمت چین‌های بعدی نیز در برخی موارد پایین‌تر است؛ چراکه برداشت یونجه در دوره‌های متوالی و با فاصله زمانی مشخص انجام می‌شود.
تولید علوفه داخلی به رونق پرواربندی کمک می‌کند رئیس شورای تامین دام کشور با بیان اینکه کشت علوفه داخلی در حال گسترش است، اظهار کرد: افزایش تولید این محصولات توانسته بخشی از نیاز واحدهای دامداری را تامین کند و در بهبود شرایط تولید نقش داشته باشد. در حال حاضر، دامداری‌های فعال در حوزه دام سنگین و همچنین بخشی از واحدهای پرورش دام سبک از این ظرفیت استفاده می‌کنند.
وی ادامه داد: در بخش دام سنگین، شکل‌گیری واحدهای پرواربندی مناسب یکی از نشانه‌های تاثیرگذاری شرایط فعلی تامین خوراک است. وجود دام با قیمت مناسب در کنار دسترسی به علوفه داخلی، به‌ویژه یونجه، شرایط مساعدتری برای فعالیت واحدهای پرواربندی فراهم کرده است.
پوریان در پایان با اشاره به ظرفیت تولید علوفه در کشور خاطرنشان کرد: ایران در گذشته نیز از ظرفیت مناسبی برای تولید اقتصادی یونجه برخوردار بوده است. در شرایط فعلی، افزایش تولید علوفه داخلی و تفاوت قیمت آن با نهاده‌های وارداتی به بهبود وضعیت تامین خوراک دام کمک کرده و زمینه مناسب‌تری برای تداوم تولید در بخش دامداری فراهم آورده است.
